~ Waar passie precisie ontmoet  ·  Haarlem sinds 2010 ~
Terug naar overzicht
Custom Parts & Reviews

YSS-demper afstellen: voorspanning en demping stap voor stap

Dapper Motor
6 minuten leestijd
YSS-demper afstellen: voorspanning en demping stap voor stap

Je YSS-demper zit eronder. Hij past en de lengte klopt. Maar de eerste rit voelt nog niet zoals je hoopte: te hard, te zacht, of de achterkant blijft na een drempel nadeinen. Tijd om af te stellen.

In deze gids lees je hoe je dat stap voor stap doet. Eerst de voorspanning, dan de demping, en waar je demper dat kan de lengte. Twijfel je nog welke demper je nodig hebt, of tussen YSS en Hagon? Lees dan eerst YSS of Hagon: welke demper past bij jouw motor?. Deze gids gaat over wat je doet als de demper eenmaal gemonteerd is.

Wat je kunt verstellen

Een demper bestaat uit twee delen die samenwerken. De veer draagt het gewicht. De demping remt de beweging van die veer af.

  • Voorspanning (preload): hoeveel de veer al is ingedrukt voordat jij op de motor zit. Meer voorspanning laat de motor minder diep inzakken onder je gewicht.
  • Uitgaande demping (rebound): hoe snel de demper na een hobbel weer uitveert.
  • Ingaande demping (compressie): hoe snel de demper inveert als je een hobbel raakt.
  • Lengte: bij sommige dempers verstel je de lengte binnen een bereik.

Niet elke demper heeft alle vier. Bij de YSS-dempers in onze shop is de veervoorspanning instelbaar, dat staat bij elk product. Welke dempingsverstelling erop zit, verschilt per serie en per uitvoering. Bij de RZ362-twinshocks voor de BMW R-serie staat bijvoorbeeld in de productnaam dat de uitgaande demping verstelbaar is. Kijk voor jouw demper op de productpagina en in de handleiding die erbij zit. Verstel nooit iets waarvan je niet zeker weet wat het doet.

Voorbereiding

Neem er een rustige middag voor. Je hebt nodig:

  • de motor stevig op de middenbok of een heftafel, zodat hij niet kan omvallen;
  • de haaksleutel of het gereedschap dat bij je demper hoort;
  • een rolmaat en iemand die helpt;
  • pen en papier, of je telefoon voor notities;
  • het werkplaatshandboek van je motor, voor de veerweg en de aanhaalmomenten.

Zet de banden op de juiste spanning. Stel de motor af zoals je hem normaal rijdt: met je tas, je kleding en je gebruikelijke tankinhoud. Een lege motor zonder bagage geeft een ander beeld dan je op de weg krijgt.

Een veer uit de demper halen doe je alleen met een goede veerspanner. Een veer staat onder flinke spanning. Voor het verstellen van de voorspanning hoeft dat niet.

Stap 1: noteer de uitgangsstand

Schrijf op hoe de demper nu staat, voordat je iets verandert. Tel bij een verstelring de zichtbare schroefdraad, of noteer de stand van de nokkenring. Heeft je demper een dempingsknop, draai hem dan rustig dicht tot hij stopt, zonder te forceren. Tel het aantal klikken of slagen terug naar de stand waarin hij stond. Zo kun je altijd terug naar het begin.

Stap 2: meet de doorzakking

Met de doorzakking (sag) zie je of de voorspanning bij je gewicht past. Je meet drie keer dezelfde afstand: van het midden van de achteras recht omhoog naar een vast punt op het frame of de zitting.

  1. Achterwiel vrij van de grond: maat A.
  2. Motor op zijn wielen, zonder rijder: maat B.
  3. Jij in rijhouding op de motor, iemand houdt hem rechtop en meet: maat C.

A min C is de doorzakking met rijder. A min B is hoeveel de motor onder zijn eigen gewicht inzakt. Veel monteurs beginnen achter bij een doorzakking met rijder van ongeveer een kwart tot een derde van de veerweg. Zie dat als startpunt, niet als wet. De veerweg van je motor staat in het werkplaatshandboek.

Zakt de motor veel verder in, dan staat de voorspanning te laag of is de veer te zacht voor je gewicht. Zakt hij nauwelijks in, dan staat de voorspanning te hoog.

Stap 3: stel de voorspanning in

Verdraai de verstelring of de nokkenring in kleine stappen. Meer voorspanning geeft minder doorzakking. Minder voorspanning geeft meer doorzakking. Meet na elke stap opnieuw en schrijf het op.

Heb je twinshocks, zet dan beide dempers precies gelijk. Een verschil tussen links en rechts voel je in bochten, en het belast de achterbrug scheef. Tel bij beide de schroefdraad of kies op beide dezelfde stand van de nokkenring.

Kom je binnen het verstelbereik niet op een goede doorzakking uit? Dan past de veer niet bij je gewicht. Draai de ring dan niet door tot het uiterste, maar neem contact met ons op. Bij een Hagon kies je de veer vooraf op je gewicht en rijstijl, in de schokbreker-configurator zie je welke route er voor jouw motor is.

Stap 4: stel de demping in

Begin met de uitgaande demping, als je demper die heeft. Een eenvoudige proef: duw de achterkant stevig in en laat los. De motor hoort in een beheerste beweging terug te komen, zonder na te veren. Veert hij een paar keer na, dan is de uitgaande demping te licht. Komt hij traag en stroef omhoog, dan staat hij te zwaar.

Maak daarna een proefrit op een stuk weg dat je goed kent, met een paar hobbels en bochten. Let op twee dingen:

  • Deint de achterkant na een hobbel na, of voelt de motor zweverig in snelle bochten: iets meer uitgaande demping.
  • Stuitert het achterwiel over korte hobbels, of voelt de vering hard en kort: iets minder uitgaande demping, of minder ingaande demping als je demper die verstelling heeft.

Verander steeds een ding tegelijk, in kleine stappen. Verstel je twee dingen tegelijk, dan weet je niet meer wat het verschil maakte. Schrijf elke stap op, met wat je voelde.

Stap 5: de lengte, alleen als je demper dat kan

Sommige YSS-dempers zijn in lengte verstelbaar. Daarmee verander je de rijhoogte en de stand van de motor. Een langere demper brengt de achterkant omhoog en maakt het sturen sneller. Een kortere demper brengt hem omlaag en maakt het sturen rustiger.

Verstel in kleine stappen en houd twinshocks exact gelijk. Controleer daarna of de zijstandaard nog goed werkt en of de band bij volledig inveren nergens tegenaan komt. Zet de borgmoer vast zoals de handleiding aangeeft. Wil je een flink andere lengte, bijvoorbeeld voor een lagere caferacer, kies dan liever meteen een demper in de goede lengte. Op de pagina opmeten lees je hoe je die bepaalt.

Twinshock of monoshock

Bij twinshocks, zoals op een BMW R100/7, stel je twee dempers in die precies gelijk moeten staan. Bij een monoshock, zoals op een K75 of een R80 GS Paralever, is er een demper. Die zit vaak minder goed bereikbaar. Maak eerst ruimte voordat je gaat draaien, en forceer niets. Na het werk zet je alles wat je hebt losgehaald weer vast met de aanhaalmomenten uit het werkplaatshandboek.

Wanneer je klaar bent

Een goede afstelling voelt rustig. De motor volgt de weg, de achterkant komt na een hobbel meteen tot rust en je hoeft er niet over na te denken. Bewaar je notities. Meet de doorzakking opnieuw als er iets verandert, zoals een duo achterop of meer bagage.

Blijft de motor onrustig terwijl alles binnen het bereik staat? Dan ligt het vaak niet aan de afstelling. Denk aan een veer die niet bij je gewicht past, een versleten demper, de lagers van de achterbrug of de banden. Dat stel je niet af, dat los je op.

De juiste YSS-demper voor jouw motor

Zoek je nog een demper, begin dan bij de schokdemperpagina. Kies merk, model en bouwjaar en je ziet alleen wat past. Alle YSS-dempers staan bij elkaar op de merkpagina van YSS, die voor BMW op YSS voor BMW. In de schokbreker-configurator zie je YSS en Hagon naast elkaar voor jouw motor.

Meet eerst je huidige demper op en noteer lengte en bevestigingen. Twijfel je, stuur ons je model en bouwjaar. Dan kijken we mee.

Veelgestelde vragen

Hoeveel doorzakking is een goed startpunt?+

Veel monteurs beginnen achter bij ongeveer een kwart tot een derde van de veerweg, gemeten met jou in rijhouding op de motor. De veerweg staat in het werkplaatshandboek. Daarna stel je bij op gevoel.

Moeten twee twinshocks precies gelijk staan?+

Ja. Zet voorspanning, demping en lengte links en rechts op dezelfde stand. Een verschil voel je in bochten en het belast de achterbrug scheef.

Hoe weet ik welke verstelling mijn YSS-demper heeft?+

Kijk op de productpagina en in de handleiding bij de demper. De veervoorspanning is bij de YSS-dempers in onze shop instelbaar. Dempings- en lengteverstelling verschillen per serie en uitvoering.

Wat als ik de doorzakking niet goed krijg?+

Dan past de veer waarschijnlijk niet bij je gewicht of bij hoe je de motor beladen rijdt. Draai de voorspanning niet tot het uiterste. Neem contact met ons op, dan kijken we mee naar een andere veer of demper.